AchtergrondSchoon fossiel
Toonaangevende voorspellingen gaan er van uit dat fossiele brandstoffen in de 21e eeuw onze belangrijkste energiebron blijven. Deze website is vooral gewijd aan de ontwikkeling van alternatieve – duurzame - vormen van energieopwekking maar we kunnen er niet omheen dat een substantieel aandeel van duurzame bronnen in de wereldwijde energievoorziening op z’n best nog vele decennia in beslag zal nemen. In de tussentijd zal er dus ook aandacht moeten zijn om de schade door het gebruik van fossiele brandstoffen zoveel mogelijk te beperken. Met ‘schoon fossiel’ wordt bedoeld dat het schadelijke neveneffect van CO2 uitstoot zoveel mogelijk beperkt wordt. Eenvoudig gesproken zijn er twee opties. Of je gebruikt minder fossiele brandstoffen, of je zorgt dat het verbrandingsproduct CO2 niet in de atmosfeer komt.
Energiebesparing krijgt op deze website weinig aandacht. Niet omdat het onbelangrijk is voor het energievraagstuk. Integendeel. Er kan – ook letterlijk - veel verdiend worden door minder energie te gebruiken. Echter, wereldwijd lijkt het onwaarschijnlijk dat – hoe goed er in de ontwikkelde economieën ook bespaard wordt - de energievraag en daarmee de CO2 uitstoot zal verminderen. Immers, nieuwe, grote spelers als China, India en Brazilië zullen hun groei niet indammen vanuit onze behoefte aan energiebesparing. Wij leggen onze prioriteit daarom bij het beschikbaar krijgen van nieuwe, duurzame, energiebronnen die op termijn in het economische krachtenveld de concurrentieslag aan kunnen gaan met de fossiele brandstoffen. Een meer praktische reden is dat energiebesparing een ongelofelijk breed terrein beslaat. Bij iedere vorm van energiegebruik is iets te besparen, of dat nu de vervoerssector, de gebouwde omgeving, de elektriciteitsopwekking of de (chemische) industrie is. Het raakt vrijwel alle velden van de techniek.
Met ‘schoon fossiel’ bedoelen we hier daarom het vermijden van CO2-emissies naar de atmosfeer bij het gebruik van fossiele brandstoffen. Door het opslaan van CO2 in de bodem of in de zee blijft de atmosfeer schoon. Een installatie die koolstofdioxide in de grond pompt zou direct kunnen worden aangesloten op een energiecentrale. Aangezien in de toekomst zal moeten worden overgestapt op louter duurzame energievoorzieningen, is CO2-opslag een tijdelijk middel om het broeikaseffect binnen de perken te houden. Indien CO2-opslag wordt toegepast op centrales die biomassa stoken, is het zelfs mogelijk om netto CO2 te onttreken.
De opslag is vanzelfsprekend niet kosteloos. Subsidies of Kyoto richtlijnen zullen bedrijven moeten stimuleren of dwingen om hun CO2 op te slaan. Daarnaast moet het extra energieverbruik voor de opslag meegenomen worden in de totaalbalans. Op lange termijn zijn de gevolgen van CO2 opslag nog moeilijk te voorspellen. Naar verwachting zal CO2 in de ondergrond oplossen in het daar aanwezige water. Aangezien water met opgelost CO2 zwaarder is dan gewoon water, zal langzamerhand de CO2 in deze vorm steeds dieper naar beneden zakken, waardoor op lange termijn risico's voor lekkage naar het oppervlak afnemen. Verder zal een deel van de CO2 door reacties met de gesteentemineralen zelf kunnen gaan mineraliseren en een vaste vorm aannemen, Ook dit proces is gunstig voor de lange termijn veiligheid van geologische opslag. Natuurlijke gasreservoirs laten zien, dat de Aarde in staat is om gassen voor miljoenen jaren vast te houden mits de condities hiervoor gunstig zijn. Bij ondergrondse CO2 opslag zijn we eigenlijk op zoek naar reservoirs met deze zelfde geschikte condities. Om dit te kunnen verifiëren speelt monitoring van de ondergrondse opslaglocatie een belangrijke rol.
